Tüp bebek tedavisi öncesi süreç, çiftin tıbbi öyküsünün, mevcut test sonuçlarının ve gebelik oluşmasını etkileyebilecek kadın ve erkek kaynaklı faktörlerin birlikte değerlendirildiği hazırlık dönemidir. Bu süreçte hangi incelemelere ihtiyaç olduğu belirlenir ve tedavi planının temel çerçevesi oluşturulur.
Tüp bebek tedavisinin ne olduğu ve hangi durumlarda gündeme gelebileceği hakkında ayrıntılı bilgi için Tüp Bebek Tedavisi Nedir? sayfasını inceleyebilirsiniz.
İlk görüşmede çiftin tıbbi ve üreme öyküsü birlikte değerlendirilir. Kadında âdet düzeni, önceki gebelikler, düşük veya dış gebelik öyküsü, endometriozis, miyom, polip veya Poliendokrin Metabolik Over Sendromu (PMOS, önceki adıyla PCOS) gibi bilinen durumlar gözden geçirilir. Daha önce uygulanmış infertilite tedavileri ve bu tedavilere verilen yanıt da değerlendirmeye dâhil edilir.
Erkek değerlendirmesinde daha önce yapılmış semen analizi, bilinen ürolojik hastalıklar, varikosel, geçirilmiş ameliyat veya enfeksiyon öyküsü dikkate alınabilir. İlk görüşmede mevcut testlerin ne kadar güncel olduğu ve yeni bir incelemeye ihtiyaç bulunup bulunmadığı da gözden geçirilir.
Tüp bebek tedavisi öncesinde her çifte aynı test listesi uygulanmaz. Hangi incelemelerin gerekli olduğu, ilk görüşme ve mevcut bulgular doğrultusunda belirlenir.
Kadın değerlendirmesinde yumurtalık rezervi ve rahim yapısı birlikte ele alınabilir. AMH ve antral folikül sayısı, yumurtalıkların uyarılmaya verebileceği yanıt hakkında bilgi sağlayan göstergelerdir. Bu testler yumurta kalitesini veya gebelik olasılığını tek başına göstermez.
Tıbbi öykü, âdet düzeni ve mevcut bulgulara göre TSH, FSH, estradiol veya prolaktin gibi ek hormon testlerine ihtiyaç duyulabilir. Bu testlerin tamamı her hastada rutin olarak istenmez. Vajinal ultrasonla yumurtalıklar, antral folikül sayısı ve rahim yapısı incelenebilir.
Polip, miyom, yapışıklık veya başka bir rahim içi sorun düşünülüyorsa ek inceleme planlanabilir.
Belirli genetik hastalık riskleri veya tıbbi gerekçeler bulunduğunda genetik değerlendirme ayrıca gündeme gelebilir. Bu değerlendirme her tüp bebek tedavisinde rutin olarak uygulanmaz.
Erkek değerlendirmesinde temel incelemelerden biri semen analizidir. Bu testte sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi değerlendirilir.
Sonucun normal olmaması, belirli ürolojik öykülerin bulunması veya önceki tedavilerde döllenme sorunu yaşanması hâlinde ek ürolojik değerlendirme gerekebilir. Sperm DNA fragmantasyonu gibi ileri testler ise ilk değerlendirmede her hastaya rutin uygulanmaz. Gerekli olup olmadığı klinik tabloya göre belirlenir.
Kan grubu, bulaşıcı enfeksiyon taramaları, kronik hastalıklar ve düzenli kullanılan ilaçlar da tedavi öncesi değerlendirmede hem kadınlar hem de erkekler için ele alınabilir.
İlk görüşme, muayene ve gerekli testler tamamlandıktan sonra tedavi planı elde edilen bulgulara göre oluşturulur. Bu bilgiler; yumurtalıkların nasıl uyarılacağı, takip sürecinin nasıl yürütüleceği ve döllenme yönteminin nasıl planlanacağı gibi tedavi kararlarında kullanılır.
Döllenme yönteminin klasik IVF veya mikroenjeksiyon (ICSI) olarak planlanması da her çift için aynı değildir. Karar, sperm özellikleri, önceki döllenme öyküsü ve klinik gerekliliklere göre verilir.
Tedavinin uygulama basamakları ve süreç içindeki takip hakkında ayrıntılı bilgi için Tüp Bebek Tedavisi Aşamaları sayfasını inceleyebilirsiniz.
Tüp bebek tedavisi öncesinde sigaranın bırakılması önerilir. Alkol kullanımı ve düzenli kullanılan ilaçlar hekimle paylaşılmalıdır. Dengeli beslenme, yeterli uyku ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması da gebelik öncesi hazırlığın bir parçasıdır.
Folik asit, gebelik planlayan kadınlarda gebelik öncesi dönemde önerilen desteklerden biridir. D vitamini, demir, B12 veya diğer desteklerin kullanımı ise kişinin tıbbi durumu ve test sonuçlarına göre belirlenmelidir. Özellikle “yumurta kalitesini artırdığı” iddiasıyla kullanılan vitamin, antioksidan veya bitkisel ürünler hekim önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
İzmir'de tüp bebek tedavisi öncesi değerlendirme, çiftin mevcut bulgularının gözden geçirilmesi ve ihtiyaç duyulan ek incelemelerin belirlenmesiyle başlar. Prof. Dr. Funda Göde, Bahçeci İzmir Tüp Bebek Merkezinde infertilite ve yardımcı üreme yöntemleri alanında hasta değerlendirmesi yapmaktadır.
İzmir'de tüp bebek tedavisine başlamadan önce hangi değerlendirmelerin sizin için gerekli olduğunu ve tedavi planının nasıl oluşturulabileceğini öğrenmek için Prof. Dr. Funda Göde ile görüşme planlayabilirsiniz.
Kaynakça
The ESHRE Guideline Group on Ovarian Stimulation, Ata B, Bosch E, Broer S, Griesinger G, Grynberg M, Kolibianakis E, et al. Ovarian stimulation for IVF/ICSI: update 2025. European Society of Human Reproduction and Embryology guideline. 2025.
Schlegel PN, Sigman M, Collura B, De Jonge CJ, Eisenberg ML, Lamb DJ, et al. Diagnosis and treatment of infertility in men: AUA/ASRM guideline. 2020; amended 2024. American Urological Association. 2024.
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Fertility evaluation of infertile women: a committee opinion. Fertility and Sterility. 2021;116(5):1255–1265.
World Health Organization. Guideline for the prevention, diagnosis and treatment of infertility. Geneva: World Health Organization. 2025.
American Society for Reproductive Medicine. PCOS Is Now PMOS: Understanding the Name Change. 2026.
Her testin yeniden yapılması gerekmez. Sonuçların tarihi, aradan geçen sürede sağlık durumunda veya tedavi öyküsünde değişiklik olup olmadığı ve planlanan tedavi için hangi bilgilere ihtiyaç duyulduğu birlikte değerlendirilir. Bazı sonuçlar güncel kabul edilebilirken bazı testlerin tekrarlanması gerekebilir.
Evet, gerekebilir. Âdetlerin düzenli olması yumurtalık rezervini tek başına göstermez. AMH ve antral folikül sayısı gibi göstergeler özellikle yumurtalıkların uyarılmaya verebileceği yanıtın değerlendirilmesinde kullanılabilir.
Her düşük öyküsü aynı incelemeleri gerektirmez. Düşüğün sayısı, gebelik haftası, önceki gebelik ve tedavi öyküsü ile mevcut klinik bulgular birlikte değerlendirilir. Ek inceleme gerekip gerekmediğine bu bilgiler doğrultusunda karar verilir.
Normal semen analizi önemli bir bulgudur ancak tek başına bütün erkek faktörlerini dışlamaz. Ürolojik öykü, önceki tedaviler ve klinik durum gerektiğinde ayrıca değerlendirilir. İleri sperm testleri ise her hastaya rutin olarak uygulanmaz.
Kronik bir hastalık varsa tedaviye başlamadan önce hastalığın gebelik ve tüp bebek süreci açısından nasıl yönetileceği gözden geçirilir. Gerektiğinde ilgili uzmanlık alanından görüş alınabilir. Kullanılan ilaçlar hekim önerisi olmadan bırakılmamalı veya değiştirilmemelidir.
Tüp bebek tedavisi öncesi değerlendirmenin süresi herkes için aynı değildir. Mevcut testlerin yeterli olması durumunda planlama daha kısa sürebilir. Ek inceleme, başka bir uzmanlık alanından görüş veya önce değerlendirilmesi gereken bir sağlık durumu varsa süreç uzayabilir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişisel tanı ve tedavi planı için hekim değerlendirmesi gerekir.
