Tüp bebek tedavisinde rahim içi ve yumurtalık PRP uygulaması, kişinin kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın rahim iç zarına ya da yumurtalığa verilmesi işlemidir. Amaç, ince kalan rahim iç zarını desteklemek ya da düşük yumurtalık yanıtı olan hastalarda yumurtalık parametrelerini iyileştirmeye çalışmaktır.
PRP, tüp bebek tedavisinde standart bir yöntem değil, araştırma aşamasında değerlendirilen destekleyici bir uygulamadır. HFEA’nın 2026 tarihli güncel değerlendirmesinde hem rahim içi hem de yumurtalık içi PRP, ilgili hasta gruplarında etkinlik kanıtının yetersizliği ve potansiyel güvenlik kaygıları nedeniyle kırmızı kategoride değerlendirilmiştir. Bu derecelendirme, işlemin kesin olarak zararlı olduğunu değil; etkinlik ve güvenlik konusunda rutin kullanımı destekleyecek yeterli nitelikte kanıt bulunmadığını gösterir.
İzmir'de tüp bebek PRP, rahim içi PRP ve yumurtalık PRP seçeneklerini araştıran çiftlerde ilk adım doğrudan bir uygulamayı seçmek değildir. Önce gebeliğin hangi aşamada zorlandığını doğru sırayla anlamak gerekir. Kliniğimizde tüp bebek ve infertilite, yani kısırlık sürecinizi kişiye özel planlıyor, size uygun güncel destekleyici seçenekleri birlikte değerlendiriyoruz. Ayrıntılı bir muayene ve randevu için İzmir tüp bebek doktoru Doç. Dr. Funda Göde ile iletişime geçebilirsiniz.
PRP, İngilizce "platelet-rich plasma" ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçede trombositten zengin plazma anlamına gelir. Trombosit, kanda pıhtılaşmada görev alan kan pulcuğudur.
Hazırlanışı basit bir mantığa dayanır. Hastadan az miktarda kan alınır ve bu kan santrifüj cihazında hızlı döndürme yöntemiyle ayrıştırılır. Böylece trombositlerin yoğunlaştığı plazma katmanı elde edilir. Bu plazma büyüme faktörleri bakımından zengindir. Büyüme faktörlerinin, dokunun doğal onarım ve gelişim süreçlerini destekleyebileceği düşünülür.
PRP'nin kullanımı üreme tıbbıyla sınırlı değildir. Diş hekimliği, göz hastalıkları, ortopedi ve fizik tedavi gibi alanlarda da kullanıldığı bildirilmiştir. Yöntemin en güçlü yanlarından biri, kişinin kendi kanından hazırlanmasıdır.
PRP'nin üreme sağlığında hangi yollarla etki gösterdiği henüz tam olarak aydınlatılmamıştır. Bu yüzden yöntem, kanıtlanmış bir tedavi gibi değil, araştırılmaya devam eden destekleyici bir uygulama gibi ele alınır.
Tüp bebek sürecinde PRP iki ayrı bölgeye uygulanabilir ve her birinin amacı farklıdır.
Rahim içi PRP uygulamasında plazma rahim boşluğuna verilir. Buradaki hedef, rahim iç zarının kalınlığını ve embriyoyu kabul etme kapasitesini destekleyerek tutunmaya katkı sağlamaya çalışmaktır.
Yumurtalık içi PRP uygulamasında ise plazma yumurtalık dokusuna verilir. Halk arasında bu uygulama zaman zaman "yumurtalık gençleştirme" olarak anılsa da bu ifade yanıltıcı olabilir. PRP, yaşlanmış bir yumurtayı biyolojik olarak gençleştirmez. Yumurtalık dokusunun uyarıma verdiği yanıtı veya mevcut foliküllerle ilişkili bazı parametreleri etkileyebileceği öne sürülmektedir; ancak bu etki ve mekanizma kesin olarak gösterilmiş değildir.
ESHRE 2023 tarihli ek uygulama görüşünde rahim içi ve yumurtalık içi PRP'nin ikisini de rutin klinik kullanım için önermemiştir. Gerekçe olarak kanıt kalitesinin düşük olması ve güvenlik verilerinin yetersizliği gösterilmiştir. Bu değerlendirme, PRP'nin henüz araştırma aşamasında bir uygulama olduğunu hatırlatır.
PRP her hastaya önerilen bir uygulama değildir. Belirli hasta gruplarında araştırılmıştır ama bu grupların hiçbirinde birinci basamak standart tedavi olarak tanımlanmaz.
Rahim içi PRP daha çok ince ya da tedaviye dirençli rahim iç zarı, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı ve tekrarlayan gebelik kaybı olan hastalarda değerlendirilmiştir. Tekrarlayan implantasyon başarısızlığı, iyi görünen embriyoların art arda transferlerine rağmen gebeliğin oluşmaması durumudur. Yumurtalık içi PRP ise azalmış yumurtalık rezervi, düşük yumurtalık yanıtı ve erken yumurtalık yetmezliği olan hastalarda araştırılmıştır.
Peki bu gruplarda ne bulunmuştur? Burada verilecek rakamlar, hasta gruplarının ortalamalarıdır ve tek bir kişi için garanti anlamına gelmez. Kanıt kalitesi de sınırlıdır.
İnce rahim iç zarı tarafında, 2024 tarihli birden çok çalışmayı birleştiren bir inceleme, 678 hastayı kapsayan 8 randomize çalışmayı bir araya getirmiştir. Rahim içi PRP uygulanan grupta rahim iç zarının ortalama bir milimetreden biraz daha kalın olduğu saptanmış; klinik gebelik ve canlı doğum oranları da kontrol grubuna kıyasla daha yüksek bildirilmiştir. Düşük oranında ise gruplar arasında anlamlı fark görülmemiştir.
Yumurtalık tarafında, 2026 tarihli bir randomize çalışmada düşük yumurtalık yanıtı öyküsü olan 200 kadın değerlendirilmiştir. PRP alan grupta yumurta olgunlaşma oranı, döllenme oranı ve iyi kaliteli embriyo sayısı daha iyi bulunmuştur. Aynı çalışmada yumurtalık rezervini yansıtan AMH kan değerinde gruplar arasında anlamlı fark saptanmamış, canlı doğumdaki fark da istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır.
PRP bu çalışmada bazı ölçütleri iyileştirmiş görünse de her sonucu birlikte yükseltmemiştir. Bu tür veriler tek bir çalışmadan çıkar ve merkezler arasında değişebilir. Kılavuzların temkinli durmasının sebebi de budur.
İlk adım her iki uygulamada da aynıdır. Koldan az miktarda kan alınır. Bu kan santrifüjle hazırlanır ve trombositten zengin plazma elde edilir. Hazırlık kısa sürer.
Tüp bebek tedavisinde rahim içine PRP uygulamasında, hazırlanan plazma ince bir kateterle rahim boşluğuna verilir. Bu adım, embriyo transferine benzeyen basit bir işlemdir ve genellikle anestezi gerektirmez. Bildirilen uygulamalarda yaklaşık 0,5–1,5 mililitre plazma, embriyo transferinden önce bir ya da iki kez verilmiştir.
Yumurtalık içi uygulamada, plazma ultrason eşliğinde vajinal yoldan yumurtalık dokusuna verilir. Bu uygulama hafif bir uyutma, yani sedasyon altında yapılabilir.
Üzerinde uzlaşılmış tek bir standart protokol yoktur. Doz, zamanlama ve uygulama biçimi hastanın durumuna ve hekimin değerlendirmesine göre belirlenir. Sabit bir seans sayısından söz etmek doğru olmaz.
Zamanlama, PRP'nin hangi bölgeye uygulandığına göre değişir.
• Rahim içi PRP çoğunlukla embriyo transferinden önceki hazırlık döneminde, rahim iç zarının hazırlandığı aşamada uygulanır. Transfer ise rahim iç zarı uygun kalınlığa ve görünüme ulaştığında planlanır.
• Yumurtalık içi PRP genellikle yumurtalık uyarımı döngüsünden önce gündeme gelir. Etkiyi değerlendirmek için bir süre beklenir. Örnek verilen çalışmada, uygulama sonrası yaklaşık üç aylık bir dönemin ardından yumurtalık parametreleri yeniden değerlendirilmiştir.
Kesin bir takvim vermek mümkün değildir. Zamanlama, tedavi planının bütünüyle birlikte kişiye göre belirlenir.
PRP kişinin kendi kanından hazırlanır ve bildirilen çalışmalarda ciddi bir yan etki genellikle tarif edilmemiştir. Yumurtalık uygulamasından sonra en sık görülen şikâyet, ilk bir iki gün içinde geçebilen hafif kasık ağrısıdır. Rahim içi uygulamada nadir olarak morarma, lekelenme ya da hafif ağrı bildirilmiştir.
Takip, uygulanan bölgeye göre şekillenir. Rahim içi PRP sonrası genellikle rahim iç zarının kalınlığı ve görünümü izlenir, transfer kararı bu değerlendirmeye göre verilir.
Yumurtalık içi PRP sonrası ise yumurtalık yanıtı, folikül sayısı ve hormon değerleri takip edilebilir.
İzmir'de tüp bebek PRP, rahim içi PRP ya da yumurtalık PRP araştıran çiftlerde her hastaya aynı yol izlenmez. Rahim iç zarı ince olan bir hastayla, düşük yumurtalık yanıtı olan bir hasta farklı değerlendirilir.
İlk görüşmede öykü dinlenir, muayene ve ultrason yapılır, gerekli görülürse yumurtalık rezervi ve rahim iç zarı ayrıntılı incelenir. PRP, ancak bu değerlendirmeden sonra ve uygun görülen hastalarda bir seçenek olarak konuşulur. Yöntemin araştırma aşamasında bir destek olduğu, kesin başarı vaadi taşımadığı bu görüşmede açıkça paylaşılır.
Rahim içi ve yumurtalık PRP uygulamasının size uygunluğunu, kişisel klinik verilerinizle birlikte değerlendirmek için İzmir'deki merkezimizde Doç. Dr. Funda Göde ile görüşebilirsiniz.
Kaynakça
Human Fertilisation and Embryology Authority. Scientific and Clinical Advances Advisory Committee (SCAAC) meeting papers, 9 June 2025. Application for treatment add-on review: Platelet-Rich Plasma (PRP). London: HFEA; 2025.
Lundin K, Bentzen JG, Bozdag G, Ebner T, Harper J, Le Clef N, et al.; ESHRE Add-ons working group. Good practice recommendations on add-ons in reproductive medicine. Hum Reprod. 2023;38(11):2062-2104. doi:10.1093/humrep/dead184.
Practice Committee of the American Society for Reproductive Medicine. Recurrent implantation failure: a committee opinion. Fertil Steril. 2026. doi:10.1016/j.fertnstert.2026.03.026.
Liu X, Qian C, Jiang X, Zhou Y, Feng X, Ding Y, et al. Efficacy of platelet-rich plasma in the treatment of thin endometrium: a meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Pregnancy Childbirth. 2024;24(1):567. doi:10.1186/s12884-024-06741-3.
Yahyaei A, Madani T, Ahmadi F, Niknejadi M, Vesali S, Parvand S, Mashayekhi M. Intra-ovarian injection of platelet-rich plasma in patients with poor ovarian response; a randomized controlled clinical trial. J Ovarian Res. 2026;19:212. doi:10.1186/s13048-026-02012-1.
Human Fertilisation and Embryology Authority. Platelet-rich plasma (PRP). Treatment add-ons. HFEA; 2026.
Rahim içi PRP daha çok
ince ya da tedaviye dirençli rahim iç zarı, tekrarlayan implantasyon başarısızlığı ve
tekrarlayan gebelik kaybı olan hastalarda araştırılmıştır. Yumurtalık içi PRP
ise azalmış yumurtalık rezervi, düşük yumurtalık yanıtı ve erken yumurtalık yetmezliği olan hastalarda değerlendirilmiştir. Bu
alanların hiçbirinde PRP standart birinci basamak tedavi değildir.
Tüp bebek tedavisinde PRP
iki bölgeye uygulanabilir. Rahim içine uygulandığında amaç, rahim iç zarını
desteklemeye ve embriyonun tutunacağı zemine katkı sağlamaya çalışmaktır.
Yumurtalığa uygulandığında amaç, yumurta ve embriyo kalitesini desteklemeye
çalışmaktır. Her iki uygulamanın da etki yolu henüz tam aydınlatılmamıştır.
PRP kişinin kendi
kanından hazırlanır ve bildirilen çalışmalarda ciddi bir yan etki genellikle
tarif edilmemiştir. En sık görülen şikâyet, yumurtalık uygulamasından sonraki
ilk bir iki gün içinde geçebilen hafif kasık ağrısıdır. Yine de üreme tedavisi
bağlamında güvenlik verileri sınırlıdır ve uzun vadeli etkiler gelişmeye devam
eden bir başlıktır. Bu yüzden uygulama, uygun görülen hastalarda ve hekim
değerlendirmesiyle planlanır.
PRP tüp bebek, kişinin
kendi kanından hazırlanan trombositten zengin plazmanın tüp bebek sürecinde
rahim içine ya da yumurtalığa verilmesi uygulamasıdır. Destekleyici ve
araştırma aşamasında bir yöntem olarak tanımlanır. Tüp bebek tedavisinin yerine
geçen bir işlem değildir.
PRP, rahim iç zarı
ince kalan ya da düşük yumurtalık yanıtı olan bazı hastalarda mevcut tabloyu
desteklemeye yönelik bir seçenek olarak gündeme gelir. Bu bir başarı garantisi
anlamına gelmez. Uygulanıp uygulanmayacağı kişiye göre, hekim değerlendirmesiyle
belirlenir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişisel tanı ve tedavi planı için hekim değerlendirmesi gerekir.
