Embriyo Dondurma İşlemi Nasıl Yapılır ve Dondurulmuş Embriyo Ne Kadar Süre Saklanabilir?

Embriyo Dondurma İşlemi Nasıl Yapılır ve Dondurulmuş Embriyo Ne Kadar Süre Saklanabilir?

Üreme tıbbındaki gelişmeler sayesinde çocuk sahibi olmayı planlayan çiftler için günümüzde birçok seçenek bulunmaktadır. Embriyo dondurma (kriyoprezervasyon) da tüp bebek tedavisinde başarılı bir hamilelik şansını artıran önemli bir yöntemdir.

Embriyo dondurma; gelecekte gebelik şansını artırmak, kanser tedavisi gibi doğurganlığı etkileyebilecek durumlarda koruyucu bir önlem almak veya şu an için gebelik planlamayan ancak ileride çocuk sahibi olmayı düşünen çiftler için ideal bir yöntemdir. Bu yazımda “Embriyo dondurma işlemi nasıl yapılır?” ve “Dondurulan embriyolar ne kadar süreyle saklanabilir?” gibi sıklıkla merak edilen konular hakkında bilgi bulabilirsiniz.

Embriyo Dondurma İşlemi Nedir?

Embriyo dondurma, tüp bebek (IVF) tedavisi sırasında elde edilen sağlıklı embriyoların ilerleyen süreçte kullanılmak üzere dondurulması işlemi olarak kısaca tanımlanabilir. Yapılan araştırmalarda vitrifikasyon yöntemiyle dondurulan embriyoların çözündükten sonra hayatta kalma oranı %90'ın üzerinde olabildiği gösterilmiştir.

Embriyo Dondurma İşlemi Nasıl Yapılır?

Üreme endokrinologları embriyoları dondurmak için iki yöntem kullanır: vitrifikasyon (hızlı dondurma) ve yavaş dondurma. Bu iki yöntem farklılık gösterse de her ikisi de embriyonik hücreleri çeşitli kriyoprotektanlar (antifriz özelliği taşıyan sıvılar) ile soğutarak gerçekleştirilir.

Embriyolar, büyük oranda sudan oluştuğu için dondurma sürecinde en büyük risk, buz kristallerinin oluşması ve hücrelere zarar vermesidir. Bu risk özel sıvıların kullanımı ile ortadan kaldırılabilir.

Yavaş dondurma yönteminde, embriyologlar embriyoları özel bir cihazda aşamalı olarak soğutur. Daha sonra kriyoprotektanlar eklenerek embriyolar -196°C sıcaklıkta sıvı azot içinde saklanır. Bu süreç yaklaşık iki saat sürer. Vitrifikasyon yöntemi ise daha yeni ve daha başarılı bir tekniktir. Bu yöntemde embriyolar yüksek konsantrasyonda kriyoprotektan içeren bir çözeltiye yerleştirilir ve ardından anında sıvı azota daldırılarak cam benzeri bir yapıya dönüştürülür. Böylece buz kristalleri oluşmadan embriyolar korunur ve çözülme sonrasında hayatta kalma oranı artar. Günümüzde birçok ileri düzey laboratuvar yalnızca vitrifikasyon yöntemini tercih etmektedir.

Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, dondurulmuş embriyolar zamanda durdurulmuş olarak kabul edilir. Tüm biyolojik aktiviteler, hücre büyümesi ve ölümü dâhil olmak üzere durur. İlerleyen süreçte embriyolar gerektiğinde yavaşça çözülerek kriyoprotektanlar uzaklaştırılır ve hücreler suyla yeniden dengelenir. Dondurulmuş embriyolar teorik olarak süresiz saklanabilir. Şu ana kadar başarılı bir gebelikle sonuçlanan en uzun saklanmış embriyonun 19 yıl boyunca dondurulmuş olduğu kayıtlardadır.

Dondurulmuş Embriyolar Ne Kadar Süre Saklanabilir?

Embriyo saklama süresi ülkeden ülkeye farklılık gösterir ve Türkiye'de Sağlık Bakanlığı yönetmeliklerine göre en fazla 5 yıl olarak belirlenmiştir. Bu süre içinde embriyoların saklanması için çiftlerin her yıl dilekçe ile talepte bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde, başvuru yapılmazsa embriyolar bir ay içinde imha edilir.

Çiftlerden birinin vefatı, boşanmanın kesinleşmesi veya saklama süresinin dolması gibi durumlarda embriyolar, yetkili kurumlarca oluşturulan komisyon tarafından kayıt altına alınarak imha edilir. Beş yılı aşan saklama işlemleri yalnızca Sağlık Bakanlığının özel izni ile mümkündür.

Kimler İçin Uygundur?

Embriyolar, genellikle üreme sağlığını korumak veya gelecekte gebelik şansını artırmak amacıyla dondurulmaktadır. Tüp bebek tedavisi sürecinde, transfer edilmeyen kaliteli embriyolar ilerleyen yıllarda kullanılmak üzere saklanabilir. Ek olarak kanser tedavisi (kemoterapi veya radyoterapi) gibi doğurganlığı etkileyebilecek medikal durumlar söz konusu olduğunda, embriyoların dondurulması önerilir.

Bazı bireyler ise doğurganlıklarını ilerleyen yaşlarda korumak veya henüz çocuk sahibi olmaya hazır olmadıkları için embriyolarını saklama yolunu tercih edebilirler. Bunun yanı sıra, tüp bebek tedavisi sırasında rahmin transfer için uygun olmaması veya çeşitli tıbbi nedenlerle embriyo transferinin ertelenmesi gerektiğinde de embriyolar dondurularak ilerleyen süreçte kullanılmak üzere muhafaza edilebilir.

Embriyo Dondurma İşlemi Güvenli mi?

Embriyo dondurma, yıllardır güvenle uygulanan ve doğurganlık koruma konusunda büyük avantaj sağlayan bir prosedürdür. Özellikle vitrifikasyon yöntemi ile dondurulan embriyoların çözündükten sonra hayatta kalma oranının yüksek olması yöntemi daha fazla tercih edilir hâle getirmiştir.

Klinik araştırmalar, vitrifikasyon ile dondurulan embriyoların çözündüğünde sağlıklı bir şekilde gelişmeye devam edebildiğini ve gebelik başarı oranlarının doğal döllenmiş embriyolarla büyük ölçüde benzer olduğunu göstermektedir. Embriyoların zamana karşı korunmasını sağlayan bu yöntem, ileri yaşta gebelik planlayan ya da kanser tedavisi gibi doğurganlığı etkileyebilecek durumlar yaşayanlar için önemli bir üreme teknolojisi olarak kabul edilmektedir.

Dondurulmuş Embriyo Transferi Başarı Oranı Nedir?

Dondurulmuş embriyo transferi, tüp bebek tedavisinde yaygın olarak kullanılan ve gebelik şansını artırmada önemli rol oynayan bir yöntemdir. Bu yöntemin başarısı; embriyo kalitesi, annenin yaşı, embriyo dondurma ve çözme sürecinin etkinliği, rahim içi ortamın uygunluğu ve uygulanan tedavi protokolü gibi birçok faktöre bağlıdır.

Genel olarak dondurulmuş embriyo transferinin başarı oranları, taze embriyo transferiyle kıyaslandığında benzer veya daha yüksek olabilir. Başarı oranının yükselmesi embriyoların rahme en uygun zamanda transfer edilmesiyle ilgilidir. Genç yaş grubundaki kadınlarda da başarı oranları dondurma sırasında embriyo kalitesi genellikle daha iyi olması sebebiyle yüksektir.

İleri yaşlarda dondurulan embriyoların çözülüp transfer edilmesi durumunda başarı oranı düşebilir. Klinik araştırmalar, dondurulmuş embriyo transferinin bireysel faktörlere bağlı olarak değiştiğini gösterdiğinden doğru bilgi ve yönlendirme için bir uzmana danışmak önemlidir.